Eigum við nú öll að bíða fram í janúar?

??????????????????

Áskorun til þingmanna á Alþingi Íslendinga 11. nóv. 2008!

Ég á rætur mínar í Framsóknarflokknum, er félagi í Samfylkingunni , hef lengst af starfað fyrir fólk sem aðhyllist Sjálfstæðisflokkinn. Ég trúi ekki á flokka. Ég trúi á blöndu hugmynda, raunsæis og skynsemi í afstöðu til stjórnmála.

Ég hef lengst af starfað í viðskiptalífinu - í þjónustu við fyrirtæki í landinu. Ég trúi af heilum hug að frelsi í viðskiptum sé besta leiðin til farsældar hverju samfélagi. Því frelsi þarf þó að fylgja skynsemi og raunsæi sem eru eiginleikar sem maðurinn má aldrei sleppa höndinni af.

Ég trúi ekki að eitt form á eignarhaldi sé endilega öðru fremra eða yfirhöfuð að „trú á eignarform" eigi að vera leiðarljós okkar í stjórnmálum dagsins í dag. Ég trúi að tilgangur fyrirtækja og stofnana sé meginmarkmiðið og að eignarhaldið eigi að ráðast því hvað hentar þeim tilgangi best.

Ég upplifði breytinguna við upptöku Evrunnar og hrun „landamæra" innan Evrópu.Ég upplifði þann lúxus að geta borið saman flutningskostnað frá öllum löndum Evrópu í stað þess að umreikna svissneska, belgíska, franska franka, hollensk gyllini, ítalskar lírur, spænska peseta, þýsk mörk... yfir í íslenskar krónur. Allt í einu varð það mögulegt að gera kröfur á að sama þjónusta væri seld sama verði í öllum þessum löndum. Það varð mér strax ljóst að helstu kostir Evrunnar kæmu fram á löngum tíma.

Ég hef lengi verð sannfærður Evrópusambandssinni. Ekki vegna þess að ég „trúi á" Evrópusambandið - ekki frekar en ég „trúi á" Alþingi Íslendinga. Ég er sannfærð um að Evrópusambandið hefur skipt sköpum um þróun Evrópu. Viðskiptaleg tengsl - ekki síst vegna sameiginlegs gjaldmiðils skipta sköpum. Á sama tíma held ég að Evrópusambandið sé á skelfilegri leið um margt. Eina leiðin til að hafa áhrif á leiðina er að verða fullur þátttakandi .

Ég hef síðustu ár upplifað upptöku Evróputilskipana og reglugerða í íslenskan rétt. Ég hef upplifað gagnrýnisleysi og einhliða upptöku þessara laga og reglna sem alþingismenn og stjórnsýsla þvo hendur sínar af og segja að þeir geti ekkert gert við „þetta komi frá Evrópusamabandinu".

Ég hef nú í tvö ár verið í starfi þar sem megnið af vinnunni fer í að gagnrýna Evróputilskipanir og reglugerðir sem greininni sem ég starfa fyrir er gert að taka upp hvað sem tautar og raular. Þessi atvinnugrein starfar undir löggjafarvaldi í Evrópu - löggjafarvaldi sem íslenski löggjafinn þrástagast við að hafa nokkuð með að gera. Meirihluti alþingismanna á Íslandi heldur því statt og stöðugt fram að við getum ekki gerst aðilar að Evrópusambandinu vegna þess að „því fylgi svo mikið reglugerðarfargan"!

Ég verð að játa að ég skil þetta ekki. Hvernig í ósköpunum er hægt að heyja margra ára baráttu sem byggir á því að þurfa ekki að taka upp eitthvað sem þegar er verið að taka upp? Hvernig stendur á því að Íslendingar mega bara fá gallana af Evrópusambandsaðild en þeim er algjörlega meinað að fá að upplifa kostina? Landamæraleysið og „innanlandsviðskipti" við lönd Evrópusambandsins og upptöku evru? Hvaða skynsemi er í stjórnmálum af þessu tagi?

Íslenska hagkerfið er hrunið. Gjaldmiðill okkar er búinn að vera og er raunverulega ekki til sem stendur. Ég sé ekki að ég muni sakna hans* enda af verðbólgukynslóðinni og hef aldrei skilið af hverju mér ætti að vera eitthvað sérstaka hlýtt til íslensku krónunnar. Íslenska krónan hefur gert mér lífið leitt alla mína ævi og fátt myndi gleðja mig meir í daglegu lífi en að þurfa ekki hugsa stöðugt um „gengismál".

Að þessu sögðu er áskorun mín til þingmanna eftirfarandi!

Í guðs bænum hristið af ykkur „flokks"fjötrana! Gefið okkur framtíðarsýn! Leyfið okkur að eygja von um að Ísland verði áfram í samfélagi þjóðanna! Takið afstöðu til þess sem taka þarf afstöðu til og það strax! Við getum ekki beðið! Þið eruð fulltrúarnir sem við kusum til að stjórna þessu samfélagi. Þetta samfélag er nú í verri krísu en við höfum nokkurn tíma horfst í augu við. Þið berið ábyrgð gagnvart okkur sem kusum ykkur - meiri og mikilvægari ábyrgð en gagnvart flokkunum sem þið tilheyrið! Flokkar eru mannanna verk og þeir mega breytast og þróast eins og önnur mannanna verk! Í guðs bænum... talið við okkur og gefið okkur sýn!


• Þó ég játi að hann má alveg lifna við til skamms tíma til að við eigum möguleika á að losna við hann endanlega og getum jarðað hann með reisn, án þess að hann geri okkur öll gjaldþrota.

Hverjum eigum við að treysta? Hvar er forystan?

Nú er kominn sunnudagur 9. nóv. 2008. Vinnuvika framundan - vika númer sex síðan Hrunið byrjaði með þjóðnýtingu Glitnis. Hvað hefur gerst síðan? Hvað eru stjórnvöld að gera til að efla trú okkar á að þetta samfélag okkar eigi sér framtíð? Það er alveg rétt að það hefur verið ástæða til hrósa Geir H. Haarde fyrir þá yfirvegum sem hann hefur sýnt síðan áfallið reið yfir en öllu má nú ofgera... er það nægilegt að sýna yfirvegun í slíkum aðstæðum viku eftir viku eftir viku?

Hvar í ósköpunum sér þess stað að einhver sé að stjórna landinu? Er einhver áætlun í gangi? Er einhver „strategía í gangi"? Er einhvern að vinna að almannatengslum fyrir Ísland einhvers staðar? Er einhver að tala við bresk, hollensk, þýsk yfirvöld til að reyna að leysa mál okkar gagnvart þeim? Er einhver að vinna í því að Ísland muni einhvern tíma eiga sér viðreisnar von í alþjóðasamskiptum aftur? Er einhver að vinna í því að sá skaði sem við höfum orðið fyrir leiði ekki til þess að við verðum brennimerkt til langrar framtíðar og dæmd til að skammast okkar fyrir þjóðernið?

Í kvöldfréttum var það ítrekað einu sinni enn að stórþjóðirnar innan Alþjóðagjaldeyrissjóðsins vinni gegn því að sjóðurinn veiti okkur lán nema gengið verði frá Icesavereikningunum. Þetta eru hræðilegar fréttir - svo hræðilegar að ég get ekki hugsað þá hugsun til enda. Getur það í alvörunni verið að þetta sé staðan? Eru Bretar og Hollendingar að vinna gegn því að Alþjóðagjaldeyrissjóðurinn veiti okkur lán? Ef það er raunin geta stjórnvöld þá verið svo væn að segja mér hvernig í ósköpunum Ísland getur unnið sig út úr þessu hruni? Hvernig á krónan að geta orðið til aftur? Er gjaldeyrisskömmtun komin til að vera? Er Ísland orðið lokað land til framtíðar og er það sýnin sem við eigum að venja okkur við? Á það fyrir Íslandi að liggja að verða samfélag hliðstætt við Kúbu eða Albaníu?

Er til of mikils mælst af stjórnvöldum að þau hafi haft einhverja áætlun í höndunum þegar þau þjóðnýttu Glitni og settu neyðarlög til að halda utan um hagsmuni ÍSLENSKS hluta bankanna? Héldu þau í alvörunni að þessar ráðstafanir hefðu engar afleiðingar? Héldu íslensk stjórnvöld í alvörunni eins og seðlabankastjóri lýsti yfir í frægu Kastljósviðtali að „þetta væri ekkert mál - við Íslendingar myndum bara byggja skjaldborg utan um íslenskan hluta bankanna og klippa erlendar skuldir frá - kannski greiða svona 5 - 15% þeirra"!!! Hvers konar samfélag er það sem er enn með þennan sama seðlabankastjóra við stjórnvölinn? Hvaða trausts nýtur þessi maður eða þessi stjórnvöld hjá þeim þjóðum sem urðu fyrir þessum gjörningi? Gerðu þau enga áætlun um hvað þetta mundi leiða af sér og starfa þau ekki enn eftir neinni áætlun um hvernig unnið skuli úr þessu?

Íslenskur almenningur sýnir reiði - botnlausa reiði sem snýr að „auðmönnum", bankastjórnendum, jafnvel bankastarfsmönnum. Háværir alþingismenn taka undir þennan söng, eru með yfirlýsingar á yfirlýsingar ofan um „auðmenn" og „fallista í viðskiptalífi" og ala þar með á sundrungu þjóðarinnar á verstu krísutímum sem orðið hafa síðustu áratugi. Ekkert er lengur heilagt. Fólk sem hefur notið virðingar er gert tortryggilegt. Jafnvel reynt að þagga niður í því með þeim orðum að nú sé það orðið „Ríkis"starfsmenn og megi því ekki lengur segja hug sinn!

Gera stjórnvöld og Alþingi sér grein fyrir hvað er að gerast í íslensku samfélagi? Eru einhverjir þarna sem neita að taka þátt í þessu og opna munninn? Vita stjórnmálamenn á Íslandi ekki hvaða hlutverk þeir hafa? Hvar er ábyrgðin? Hvar er forystan?

Sökudólgaleit og afneitun

Það er undarleg árátta að sitja við og setja gamlar greinar inn á bloggsíðu á tímum eins og þessum. Nánast eins og að sitja við skriftir á meðan húsið brennur ofan af manni. Læt staðar numið við þá „sagnfræði" að sinni.

Nú eru liðnar fjórar vikur síðan bankakerfið okkar hrundi og samfélagið fór í „biðstöðu". Það er enn í biðstöðu og ekki að sjá hvenær því linnir. Gjaldmiðillinn okkar er ekki til amk ekki á sama gengi báðum megin við hafið og viðskipti við útlönd eru öll í uppnámi. Alþingismennirnir okkar - þeir sem við eigum að treysta til að leiða okkur út úr krísunni og fyrir framtíð okkar deila hvor á annan - eru með háværar yfirlýsingar um „auðmenn" eða viðra hugmyndir sínar um að taka upp norska krónu eða einhverjar víðlíka nærtækar lausnir á því vandamáli sem við er að etja!

Á meðan bíðum við... Eftir hverju erum við að bíða? Og hvað eigum við að bíða lengi?

Skynsemisraddirnar...

Nú sem aldrei fyrr þrái ég að fá að heyra skynsemisraddir . Skynsemisraddir um hvar við erum, hvað þarf að gera í þeirri stöðu og síðast en ekki síst framtíðarsýn. Ég held reyndar að skortur á framtíðarsýn stjórnvalda núna sé stórhættulegt til skemmri tíma og ætla að færa rök fyrir því hér.

Í tvígang í síðustu viku hef ég lent í þeim aðstæðum að orð mín hafa orðið til þess að vekja þvílíka reiði áheyrenda að ég hef fengið skýra aðvörun um það hversu eldfimt ástandið í samfélaginu er nú um stundir. Í flugvél á leið frá Akureyri á sunnudaginn var las ég stuttan kafla úr viðtali við Björgúlf í Morgunblaðinu upphátt fyrir ferðafélaga minn. Það leyndi sér eflaust ekki að ég var sammála því sem fjallað var um. Orð mín urðu til þess að kona ein í næstu sætaröð stóð upp og bað mig lengstra orða „að halda þessum skoðunum fyrir mig". Ég fékk semsagt skýr skilaboð um það að „þessar skoðanir" mínar voru ekki leyfilegar . Í seinna skiptið sat ég á kaffihúsi ásamt fleirum þegar ein okkar byrjaði að tala um það „að einkavæðingunni væri um að kenna þetta ástand". Ég brást ákveðin við og sagði „að svona mættum við einmitt ekki hugsa". Þessi orð mín urðu til þess að viðkomandi fuðraði upp í reiði og sagði að svona væri einmitt íslenskt samfélag og hefði alltaf verið „maður mætti ekki hafa skoðanir" og þar með stóð hún upp og var rokin. Það skipti engu þó ég bæðist margfaldlega afsökunar og reyndi að leiðre´tta orð mín sem höfðu hugsunarlaust hrokkið af vörum mér. Þetta eru einungis tvö lítil dæmi um það hvernig ástandið í íslensku samfélagi er núna í vetrarbyrjun 2008. Fólk er að springa úr reiði, ótta og hræðslu og óbreyttir borgarar - venjulegt fólk er að springa. Óvissan - óöryggið er algjört.

Þetta ástand er eitthvað sem stjórnmálamennirnir og við öll verðum að taka alvarlega. Við getum ekki haldið út í margar vikur með enga stefnu til framtíðar - aðra en þá að slökkva elda. Við verðum öll að eygja einhverja von um breytingar í nánustu framtíð. Ég segi fyrir mig að mig hefur langað mikið til að taka þátt í opnum fundum um ástandið síðustu vikur en ég hef ekki treyst mér til þess vegna þess að það skiptir mig öllu máli hvernig þar er haldið á málum. Það skiptir mig öllu máli hverjir eru frummælendur á slíkum fundum - ég vil t.d. ekki sitja undir hugmyndafræði sem gengur út á að „einkavæðing" sé slæm og „ríkisvæðing" sé góð. Ég vil ekki sitja á fundi sem gengur út á að lausn vandans sem við er að glíma felist í að hengja „auðmennina". Ég vil hlusta á leiðtoga sem tala af skynsemi . Leiðtoga sem horfa fram á við og segja mér að samfélagið Ísland verði áfram alþjóðlegt samfélag. Opið og betra samfélag þar sem við öll höfum leyfi til að hafa pólitískar skoðanir.

Það getur vel verið að í þessu felist mótsagnir. Að ég segi í einu orðinu að ég vilji ekki hlusta á tilteknar skoðanir og í hinu að einungis ákveðnar skoðanir séu leyfilegar. Það verður að hafa það. Ég stend við það. Ég þrái heilbrigt samfélag. Samfélag sem ræðst ekki af flokkadráttum heldur heilbrigðri skynsemi. Ég hef síðustu vikur drukkið í mig skynsemisraddir. Ég les leiðara Þorsteins Pálssonar og Jóns Kaldal í Fréttablaðinu af áfergju. Ég hlusta á Eddu Rós Karlsdóttur hvar sem færi gefst. Ég les bloggið hans Björns Inga á vefnum daglega. Ég heyrði augnablik í Jóni Ormi Halldórssyni í útvarpinu um daginn og leið eins og þar færi gamall vinur. Ég les og hlusta á það sem þetta fólk hefur að segja vegna þess að mér finnst það skynsamlegt. Ég horfi ekki á það sem þetta fólk segir og skrifar í gegnum „flokkspólitísk" gleraugu heldur sem fólk sem höfðar til mín.

„Skynsemisraddirnar" verða að gefa færi á sér. Við sem ekki viljum aðhyllast skoðanir Bjarna Harðarsonar, Jóns Magnússonar, Ögmundar Jónassonar, Steingríms J. Sigfússonar, Einars Más Guðmundssonar, Guðna Ágústssonar... við verðum einhvers staðar að eiga aðgang að öðrum röddum.

Því er áskorun mín til fólks sem vill ekki að Ísland verði einangrað land í samfélagi þjóðanna: Leggjum „flokkslínur" til hliðar um stund! Höldum stóran fund opinn fund - þvert á flokka - þar sem frummælendur eru fylgismenn þess að Ísland verði áfram í samfélagi þjóðanna! Veitum stjórnvöldum það aðhald sem þeir þurfa nú sem aldrei fyrr! Sendum þeim skýr skilaboð um hvernig við viljum sjá Ísland framtíðarinnar!

Ég býð mig fram sem sjálfboðaliða í skipulagningu slíks fundar!

Hvar er stefnan? Hver eru úrræðin?

Birti þessa grein á bloggi mínu fyrst 31.10. 2008 en hún var skrifuð á sínum tíma þegar Davíð hafði í hótunum við Þjóðhagstofnun - áður en hann lagði stofnunina niður.

Það er undarlegt ábyrgðarleysi sem forsætisráðherra okkar leyfir sér að hafa í frammi þessa dagana svo ekki sé meira sagt. Ég er hrædd um að hver venjulegur launamaður í fyrirtækjum þessa lands sem leyfði sér að taka á vandamálum á sama hátt og hann gerir nú - yrði fljótt látinn fjúka. Það að neita að horfast í augu við vandann sem við er að etja og og benda þess í stað á sendiboða skilaboðanna og gera úr honum sökudólg er ekki góð aðferð við lausn vandamála og vægast sagt ekki til þess fallin að vekja traust. Í hvaða landi öðru mundi svona framkoma líðast - ég bara spyr?

Ég lýsi hér með eftir stefnu og markmiðum forsætisráðherra út úr því ástandi sem nú ríkir og það strax. Hann leyfði sér að viðhafa þau orð að spá Þjóðhagsstofnunar væru nú engin raunvísindi og taldi sennilega að það væru einhver ný tíðindi. Ég er viss um að ekki nokkur maður heldur því fram að hagfræðin yfir höfuð sé raunvísindi en engu að síður ætla ég að vona að flest okkar séu á þeirri skoðun að mark sé á henni takandi. Það hefur löngum verið vitað að efnahagsmál þjóða í opnu hagkerfi, þar sem flestir þættir lúta lögmálum markaðarins, geta breyst við orðróm um að eitthvað sé í aðsigi. Það þarf jafnvel ekki meira til en ábyrgðarlaus orð þeirra sem eru við stjórnvölinn. Ég man ekki betur en að Davíð Oddsson sjálfur hafi nánast komið hagkerfi Íslands á kaldan klaka með bölsýni sinni í upphafi stjórnarferils síns. Ég minnist orða Ólafs Jóhanns Ólafssonar er voru á þá leið, að við lestur Morgunblaðsins í flugvél á leið frá Bandaríkjunum til Íslands hefði hann hugsað - hvernig það væri, hvort það væri ennþá byggt ból á Íslandi. Svo dökk var umræðan um ástandið í landinu á þeim tíma. Það er ekki að efa að hluta þeirrar niðursveiflu mátti rekja til þess hvernig talað var á þeim tíma. Svartsýni og bölmóður getur leitt til niðursveiflu á sama hátt bjartsýni getur leitt til uppsveiflu. Fyrir einhverjum árum þegar miklar sveiflur voru viðvarandi á gengi dollars var talað um að forseti Bandaríkjanna mætti ekki fá kvef öðruvísi en það hefði áhrif á gengi dollarans!

Einmitt vegna þessa skiptir miklu máli hvað forsætisráðherra þjóðar lætur hafa eftir sér, það skiptir máli að hann sé ábyrgur í orði og athöfnum og til þess líklegur að skapa traust. Í slíku ástandi eins og nú þegar fjölmiðlar eru uppfullir af tíðindum um aukna verðbólgu skapar það óöryggi. Sú kynslóð sem ég tilheyri man mjög vel hvað verðbólga þýðir og ég er þess fullviss að flest okkar viljum allt annað en upplifa slíka tíma aftur. Þó ekki sé útlit fyrir að við séum á leið inn í sama ástand nú - þá skiptir miklu máli að skapa trú okkar á að svo sé ekki. Aðstæðurnar nú minna um margt á fyrra ástand, umtalsverð lækkun hefur orðið á gengi krónunnar - þó ástæðurnar fyrir því nú séu af völdum markaðarins en ekki vegna aðgerða stjórnvalda þá eru afleiðingarnar þær sömu og áður. Innflutningur verður dýrari, við neytendur kaupum innflutta vöru hærra verði. Það að verðlag hækkar verður til þess að vísitölutryggð lán okkar hækka einnig (og höfðu þau þó hækkað nóg vegna gífurlegra vaxtahækkana). Hvoru tveggja þýðir að kaupmáttur okkar þverr. Fyrir einhverjum dögum síðan voru tilkynntar hækkanir á áfengi og tóbaki - sem hafa áhrif til hækkunar framfærsluvísitölu (annars merkileg ráðstöfun hjá ríkinu að ganga á undan með opinberar verðhækkanir á svo viðkvæmum tímum). Þetta minnir hvoru tveggja óumræðilega á gamla tíma. Einmitt þess vegna er þörfin mikil að fá að heyra til hvaða ráðstafana skuli gripið. Einmitt þess vegna er nauðsynlegt til þess að vita að forsætisráðherra landsins sé þess meðvitaður að það er ekki allt í lukkunar velstandi og eitthvað þarf að gera. Ég er ekki að biðja um svartsýni og bölmóð á sömu nótum og fyrir rúmum áratug. Ég bið um viðurkenningu á því að við ákveðið vandamál sé að etja sem leita þurfi lausna á. Ég bið um stefnu, markmið og leiðir til að skapa áframhaldandi stöðugleika. Það er gjörsamlega óviðunandi ástand að á slíkum óvissutímum sé við stjórnvölinn maður sem kýs að stinga höfðinu í sandinn og afneita vandamálinu - það er líklegasta leiðin til að allt fari á versta veg.

Þessi grein hefur ekki birst opinberlega áður en hún var send Mbl. á sínum tíma þegar Davíð hafði í hótunum við Þjóðhagstofnun - áður en hann lagði stofnunina niður.

Samfélagið Ísland í lok október 2008

Aldrei datt mér í hug að ég ætti eftir að upplifa þvílíka tíma eins og síðustu vikur. Ég hélt satt að segja að þvílíkir hlutir gætu ekki gerst í nútímanum en það er kannski besta merkið um hvað maður er takmarkaður. Sagan endurtekur sig sífellt og maður ætti að vera nægilega upplýstur til að vita það.

Bankakerfið okkar er hrunið - sannarlega - en því miður sýnist mér að sem þjóðin sé gengin af göflunum líka og það þykir mér öllu verra. Einstaklingar eru dæmdir til sektar án dóms og laga og maður heyrir af því að þeir og fjölskyldur þeirra sitji undir líflátshótunum. Hvar er siðferði okkar nú? Erum við þegar allt kemur til alls ekkert öðruvísi fólk en á tímum galdrabrennanna? Erum við í alvörunni - fólk á Íslandi árið 2008 - tilbúin að falla í sama farið og fólk á Íslandi á 17. öld? Sem betur fer hefur ekki enn verið framið ofbeldisverk á grunni þessa hruns - en ég spyr mig hversu langt er í að það gerist?

Ísland hefur sannarlega verið undarlegt samfélag síðustu árin. Samfélag endalausrar græðgi og umræðu um peninga - en er það svo einfalt að við öll "hinn alsaklausi almenningur" getum leyft okkur að hengja nokkra einstaklinga fyrir það sem gerst hefur? Það þykir mér ódýr lausn hjá heilli þjóð sem hefur sem einn maður verið í eltingaleik í kringum gullkálfinn um árabil. Við þurfum ekki annað en líta út á götu til að sjá dæmi um það.

Bankakerfið er hrunið - sannarlega og mörg fyrirtæki eiga væntanlega eftir að fylgja í kjölfarið. En er það svo einfalt að hægt sé að segja að hrun bankakerfisins sé um að kenna einhverjum örfáum einstaklingum sem við getum bent á núna? Eru "þessir menn - útrásarvíkingarnir" þeir seku um allt sem gerst hefur í íslensku samfélagi síðustu ár? Ég held ekki og ég sé ástæðu til að mótmæla þeirri óhugnanlegu umræðu sem nú tröllríður íslensku samfélagi.

Ég veit ekki í dag frekar en nokkur annarr hvort að það sem gerst hefur þurfti að gerast. Ég veit ekki hvort að íslensku bankanir voru í raun og veru gjaldþrota eða hvort þeir voru í raun og veru vel reknir bankar. Ég hef heyrt fín rök fyrir hvoru tveggja og ég get keypt báðar röksemdafærslurnar. Sumt fæ ég að vita seinna - þegar sagan hefur varpað ljósi á það sem gerst hefur en sumt fæ ég aldrei að vita.

Eitt veit ég og finnst ástæða til að halda upp á það - en það er að íslenska krónan hefur gert það mögulegt byggja hér upp risastór fjármálafyrirtæki á örfáum árum, í rekstrarumhverfi sem gerði nánast allri annarri útflutningsstarfsemi mjög erfitt fyrir. Það var augljóst í byrjun aldarinnar að bankanir voru í einstakri aðstöðu að því leyti að þeir gátu leikið sér með þennan veika gjaldmiðil og það nýttu þeir sér og hafa gert allar götur síðan. (Það gerðum við - almenningur líka). Það hefði væntanlega ekki verið eins auðvelt að ná svo miklum árangri með innlánsreikninga sem dæmi nema vegna þess gríðarlega háa vaxtastigs sem hér hefur verið. Þá sögu alla verða hag- og sagnfræðingar að segja okkur einhvern tíma en það verður ekki gert nú - í miðri brennu.

Það sem við þurfum að muna er að vandamálið hvað varðar íslensku krónuna - veikan gjaldmiðil í alþjóðlegu viðskiptaumhverfi hefur blasað við okkur öllum árum saman. Þeir sem hafa átt að taka á því vandamáli hafa neitað því að gera það - stjórnmálamennirnir okkar. Við höfum kosið þessa stjórnmálamenn yfir okkur - þess vegna berum við ábyrgð á því sem gerst hefur og enginn annar. Það er alveg sama hversu mjög við viljum hvítþvo okkur af því og dæma aðra hægri vinstri - við berum ábyrgð á því að kjósa okkur aðila við stjórnvölinn hverju sinni og við horfumst nú í augu við afleiðingarnar af því.

Við berum líka ábyrgð á okkar fjárhagslegu gjörningum. Við vitum það og höfum alltaf vitað það - að við berum ábyrgð á því hvaða ákvarðanir við tökum. Það hafa alltaf verið til óheiðarlegir sölumenn, það hafa alltaf verið til fyrirtæki og einstaklingar sem hafa reynt að pranga einhverju inn á okkur og selja okkur gull og græna skóga. Við vitum að við berum ábyrgð á því hvort við tökum mark á þeim eða ekki. Við getum ekki búið í samfélagi þar sem við gerum aðra ábyrga fyrir okkar gjörðum. Við - íslenska þjóðin - töpuðum okkur í þessu gullaldaræði og við verðum sjálf að bera afleiðingarnar af því. Ef í ljós kemur að einstaklingar hafa gerst sekir um glæpi síðar þá kemur það í ljós síðar og þá verða þeir menn dæmdir fyrir það. Ég vil ekki búa í samfélagi þar sem "dómstóll götunnar" er við völd og ég leyfi mér svo sannarlega að vona að þannig sé það með okkur flest.

Það að hlusta nú á stjórnmálamenn slá sér til riddara fyrir að vera sérstakir boðberar réttlætisins - sömu stjórnmálamenn og skömmtuðu sér eftirlaun með hraðafgreiðslu laga í gegnum Alþingi á síðustu þremur dögum þings um áramótin 2003 - 2004 veldur mér satt að segja ógleði. Það veldur mér líka ógleði að heyra að almenningur á Íslandi virðist þeirrar skoðunar að "ríkið" sé einfært um að sýna sanngirni og réttlæti. Nú á að þjóðnýta allt og það á að tryggja hér réttlátt þjóðfélag til framtíðar. Heyr á endemi! Ríkið greiddi forstjórum sínum 140 milljónir fyrir það eitt að hætta störfum á árinu 2003. Ójá ríkið kunni alveg að taka þátt í þessum ofurlaunaleik eins og aðrir. Ég tel ástæðu til að minna á þessa sögu. Í þeim tilgangi fyrst og fremst ætla ég að dunda mér við það næstu daga að setja gamlar greinar, skrifaðar á árunum 2001 - 2004 hér inn á vefinn.


Ofurlaunin eru sérstakt mál og verður þess vegna tekið fyrir sérstaklega. Það er áreiðanlega rétt að „útrásarvíkingarnir" margir hverjir hafi verið í fararbroddi í þeirri vitleysu allri saman en þeir eru sannarlega ekki einir um það og þeir eru heldur ekki ábyrgir fyrir þeirri hugmyndafræði. Þeirra kollegar um heim allan hafa verið á kafi í sömu vitleysunnu og þeir byggja þá gjörninga á hugmyndafræði sem kennd er í öllum okkar viðskiptaháskólum og heitir „árangurstengd laun". Það verður vonandi afleiðing þessarar kreppu sem nú gengur yfir heiminn að rannsóknarniðurstöður og gagnrýni á þessar hugmyndir komi upp á yfirborðið og nái athygli og ekki síður áhuga þeirra sem sitja í stjórnum fyrirtækja. Auðvitað á rekstur fyrirtækja að ganga út á langtímahugsun en ekki skammtímagróða. Við öll sæmilega skynsamt fólk vitum og höfum alltaf vitað að það er algjörlega út í hött að einn maður geti verið margra tuga milljóna virði á mánuði. En það mál er sérstakt mál og þýðir ekkert fyrir okkur núna að ætla að hengja menn fyrir það án dóms og laga.