Stepford wives fyrirmyndin?

Konurnar í Stepford eru alltaf jákvæðar. Vel til hafðar og fallegar. Heimili þeirra eru fullkomin eins og þær sjálfar og allt er eins og það á að vera... nema... þær eru ekki til.

Sjálf þeirra eru ekki til. Þær hafa enga skoðun. Engar tilfinningar. Fullkomnar strengjabrúður. Konurnar í Stepford eru vélmenni. 

Sá þessa bíómynd í Kvennó og hún hafði sterk áhrif á mig. Sá hana aftur í nýrri gerðinni en áhrifin minni. Myndin hefur svo sótt á mig ítrekað síðustu ár, og holdgerðist í bresku heimildamyndinni um Japan á RÚV á dögunum. 

Þar voru karlarnir búnir að „göfga“ (meining orðsins hér komin frá Nietszhe en síðar notuð í sem undirstaða í kenningum Freuds) kynhvötina svo mjög að það dugði þeim vel að eiga kærustur í símanum. Þær kærustur voru alveg eins og þeir vildu hafa þær. Rifust aldrei við þá, andmæltu þeim aldrei, voru í alla staði fullkomnar. Ekki var hægt að greina neinn söknuð eftir því að kynhvötinni væri svalað í raunheimi. Sýndarveruleikinn fullkomnaður. 

Áhrifin augljós. Japönum fækkar. Kynslóðirnar sem hafa „göfgað“ sig svo mjög að þær lifa góðu lífi fram undir og yfir 100 ára aldur, endurnýjun langt því frá að viðhalda stofnstærð. Lýsir sér í því að margir hinna yngri kjósa að eignast ekki börn. Eðlileg afleiðing þess að karlarnir eru orðnir náttúrulausir og alsælir með sín vélmenni. 

Konurnar eru ekki alls kostar ánægðar með þetta að heyra, þeirra kynhvöt virðist lifa, en ekki tilbúnar að fórna sjálfi sínu og gerast strengjabrúður og þar stendur hnífurinn í kúnni.

Í þessu samfélagi mátti greina dugnað sem helsta drifkraftinn. Dugnaðurinn hafði leitt það að af sér að karlarnir komu manni fyrir sjónir sem fullkomnar strengjabrúður. Strengjabrúður samfélagsins. Fullkomlega sjálfhverfir – alsælir með sjálfum sér og símanum sínum. Það glittaði í eitthvað líf í sjálfi kvennanna. Það var eitthvað líf eftir þar. 

Er þetta fyrirmyndin? Það eina sem eftir er að holdgera kærustuna í símanum í gervi kvenlíkama sem hagar sér í kynlífi eins og þær gera í síðari gerð Stepford Wives? Þar stynja þær reglulega og hrópa upp hvatningaryrði til karlsins um hvað hann sé stórkostlegur. 

Hvað köllum við þessa þróun? Viljum við að hún raungerist og fari víðar en til Japan? Á fyrir körlum í Bandaríkjunum og á Íslandi að fullnægja kynhvötinni með vélmennum? Hvað með konurnar? Eiga þær eftir að týna sjálfi sínu til fulls í sýndarveruleikanum? Á fyrir okkur að liggja að verða fullkomnar strengjabrúður? Eins og konurnar í Stepford Wives? Jákvæðar. Vel til hafðar, með fullkomin heimili, sálarlausar?

Horfi á samfélagið mitt sem á mörgum sviðum nálgast samfélag frummanna sem Freud gerir grein fyrir í ritgerð sinni um Tótem og tabú. Ritgerðin sú skýrir margt sem ég skildi ekki áður svo sem eins og djúpstæðan ótta kvenna gagnvart körlum, djúpstæða þörf okkar allra fyrir sterka föðurímynd, og nú nýjustu birtingarmyndina - grófa árásargirni ungra karla gagnvart konum í stjórnunarhlutverki. 

Allt þetta og miklu meira til er að finna í skrifum Sigmund Freud. Það er ekki nema von að manninum sé hafnað. Ekki við öðru að búast í landi sem hefur gert Viðskiptafræðina að Guði sínum. Viðskiptafræðina sem á sér skýra fyrirmynd í Tótemguðinum og er dýrkaður sem slíkur á Íslandi og í Bandaríkjunum og víðar.  Breski heimildaþátturinn frá Japan lýsir vel hvert stefnir. Ætlum við þangað? Til Stepford? 

Hvort ætli áherslan sé á hegðunina eða hugsunina í Stepford?