Okkar RÚV

"Tómleikinn felur í sér andlegan dauða. Hann felur í sér grafhýsi hugsjónanna sem eiga að lýsa upp veruleikann og sýna okkur hvað er raunverulega þess virði að gera. Verði hugsjónirnar tómleikanum að bráð, missum við sjónar á því sem gefur lífinu gildi. Missum við sjónar á gildi lífsins, höfum við engar forsendur til að setja okkur markmið og taka ákvarðanir. Þá verðum við skeytingarlaus í hugsun og hegðun, gerum eitt í dag og annað á morgun uns ruglið og bægslagangurinn byrgja okkur endanlega sýn á heiminn. Þá myrkvast veröldin öll eins og hún leggur sig í efnalegu sem andlegu tilliti... ..."andleg viðreisn er eina von okkar." Páll Skúlason - Pælingar II

"Blómlegt andlegt líf er forsenda góðs efnahags og bættra stjórnmála" (birtist í Mbl. 1989)

Leið eins og ég væri að hlusta á vini mína í dag á leiðinni heim í bílnum. Þekki þessa vini mína ekki neitt. Þetta voru þau Guðrún Gunnarsdóttir, Margrét Blöndal, Stefán Jón Hafstein, Ævar Kjartansson og Leifur Hauksson. „Vinir mínir" á RÚV til áratuga sem ég þekki ekki neitt en þykir svo óskaplega vænt um.

Það eru mikil verðmæti að eiga þau ennþá að. Eiga þess enn kost að ýta á takkann í útvarpinu og heyra þessar raddir sem maður þekkir svo vel og vekja hjá manni virðingu og hlýju. Það eru ekki margar stofnanirnar í dag sem hafa þennan sama stað í hjarta manns og RÚV hefur.

Það eru líklega 10 ár síðan ég skrifaði ástríðufullan tölvupóst til Þorfinns Ómarssonar sem þá var umsjónarmaður morgunþáttarins „Í vikulokin" þar sem ég lýsti fyrir honum hvaða tilfinningar ég bæri í brjósti til þessa þáttar og hvað hann skipti mig miklu máli. Held satt að segja að ég hafi farið aðeins yfir strikið eins og svo oft áður í því að mæra af tilfinningasemi þætti og umsjónarmenn á RÚV sem skiptu mig persónulega svo miklu máli.

Oft hef ég haft orð á því síðustu misserin hvað ég er óendanlega þakklát fyrir að eiga Víðsjá að. Þegar „ruglið og bægslagangurinn" er um það bil að gera út af við mann í öðrum miðlum. Þá er frelsun að kveikja á Rás 1. Eins og að komast í „aðra vídd" eins og frændi minn orðaði það svo vel við mig fyrir ekki löngu síðan.

Þess vegna var það högg að opna facebook um miðjan dag í gær og komast að því að hvað gerst hafði. Það var högg að komast að því að Sigríður Pétursdóttir hefði misst vinnuna sem hún elskaði svo mjög og hafði úttalað sig um á þessum sama vettvangi fyrir svo stuttu síðan. Að hún hefði ekki einungis misst vinnuna - heldur verið sagt að taka föggur sínar og yfirgefa staðinn tafarlaust. Að 38 starfsmönnum öðrum hefði verið sagt upp hjá sömu stofnun og flestir fengið sömu meðferð. Að komast að því að stærsti hluti þessara starfsmanna voru fastráðnir starfsmenn á Rás 1. Rás 1! Rásinni sem síst af öllu má hrófla við. Rásinni sem hefur það hlutverk að minna mann á fegurðina á hverjum degi. Rásina sem hefur í gegnum allt sem gengið hefur á í samfélaginu verið trú því hlutverki sínu að vera umfram allt hógvær og fagleg.

Að fá þau skilaboð á myrkrum degi í lok nóvember 2013 að nú væri komið að því að vega að þessari einu stofnun samfélagsins sem enn veit og kann hlutverk sitt var of mikið. Of sárt. Í fyrsta skipti frá haustinu 2008 mætti ég á mótmælafund í hádeginu í dag. Ég gerði það af heilum hug og það var gott fyrir hjartað að finna svo var um fleiri.

Virðing og traust á grundvallarstofnunum samfélagsins er horfið. Það tók mig óskaplega langan tíma að átta mig á því hvað ég var barnaleg að bera fullt traust til bankans míns, til forsvarsmanna íslenskra fyrirtækja almennt. Það var sárt að kveðja Morgunblaðið.

Ætla hvorki að missa traust á RÚV eða kveðja það.
„Því andleg viðreisn er eina von okkar"

Kjósum öðruvísi framtíð!

Í dag göngum við til kosninga. Kosninga þar sem valið stendur um tvennt. Framtíð sem er öðruvísi en fortíðin eða framtíð sem er endurtekning á fortíðinni. Það er ekki vafi hvert mitt val verður. Ég vil framtíð sem er öðruvísi en fortíðin.

Ég ætla að kjósa Samfylkinguna. Flokkinn sem vill klára aðildarviðræður við Evrópusambandið og þannig gefa mér von um að breytingar á Íslandi til framtíðar.

Allar götur frá hausti 2008 hef ég beðið eftir auðmýkt og endurmati þeirra sem frá byrjun aldarinnar ráku hér meðvitað pólitík sem leiddi okkur í hrunadansinn. Þá auðmýkt og það endurmat er hvergi að finna. Því er þveröfugt farið. Síðast í gærkvöld upplýsti formaður Sjálfstæðisflokksins með skýrum hætti að Sjálfstæðisflokkurinn þyrfti ekki að svara til saka fyrir neitt. Skýrara getur það ekki verið. Tilraunastarfsemi flokksins með íslensku krónuna á floti í opnu frjálsu umhverfi fjármagnsflutninga á fyrstu árum þessarar aldar var góð stefna og engin ástæða til að endurskoða hana. Nú skal endurtaka leikinn.

Hinn flokkurinn sem landar mínir hafa mesta trú á skv. skoðanakönnunum heitir Framsóknarflokkur. Flokkur sem ekkert okkar veit hvað stendur fyrir í dag – en lofar sem fyrr – fleiri aurum í budduna. Og svo er þjóðerniskenndinni haldið vel á lofti – sem fyrrum virkar það betur en margt.

Allt er við það sama og árið 2003. Flokkarnir tveir Sjálfstæðis- og Framsóknarflokkur sem voru með viðvörunarbjöllurnar allt um kring að eitthvað þyrfti að gera í gjaldmiðilsmálum þjóðarinnar skutu við skollaeyrum. Lofuðu þess í stað skattalækkunum til að tryggja sér endurkjör. Skítt með efnahagsstjórnina eða það hvaða áhrif kosningaloforðin hefðu á hagkerfið. Stefna þeirra er sú sama nú árið 2013 og hún var þá - árið 2003. Ekkert endurmat – engin breyting. Endurtekning á því sem var.

Ég tilheyri ekki þeim hópi sem vill endurtaka þann leik. Íslensk Kauphöll – íslenskur markaður –þar sem íslenskir karlar einir eru ráðandi við stjórnvölinn er framtíðarsýn sem aðrir en ég kjósa yfir sig. Trúverðugleiki athafnamanna sem urðu forríkir á tilraunastarfsemi þessara tveggja flokka á fyrsta áratug þessarar aldar og telja sig nú þess umkomna að vita best hvað okkur hinum er fyrir bestu er nákvæmlega enginn.

Hrunið sem varð í íslensku samfélagi er ekki útlendingum um að kenna þar bera Íslendingar sjálfir fulla ábyrgð.

Forsenda þess að hægt sé búa í íslensku samfélagi er að erlendra áhrifa gæti í mun meira mæli hér. Við þurfum erlenda fjárfestingu, samkeppni frá erlendum aðilum inn á markaðinn, stöðugleika til langrar framtíðar og við þurfum fjölbreytt atvinnutækifæri.

Ekkert af þessu mun gerast á morgun. Með atkvæði mínu í dag ætla ég að vinna að því að þetta verði Ísland framtíðarinnar. Ég set x við S.

Minning - Elín Þórdís Þórhallsdóttir birt í Mbl 24.01.2013

 

Íslenskt samfélag árið 2012

„Ég átti að taka 10 fyrir hádegi og 10 eftir hádegi“ sagði stúlkan sem lögreglan frelsaði úr höndum vændismansals fyrr á árinu. Á Íslandi á árinu 2012. Segir okkur að meðal okkar ganga karlmenn – ungir og gamlir í hópum sem eru tilbúnir að svala kynkvöt sinni með þræl sem lokaður er inni kjallara til þess eins að þjóna þeim nótt og dag.

Í vikunni fór hátt í umræða um aðferðir nemendafélaga menntaskólanna til að auglýsa viðburði sína. Aðferðirnar sem valdar voru og samþykktar innan hópsins voru „að sýna stúlku kynferðislega áreitta og neydda til munnmaka við dreng. Í hinu tilfellinu var stúlka á hnjánum að veita strák í sigurvímu tott. Stelpur þjóna, strákar njóta.“ Eins og Hrafnhildur Ragnarsdóttir orðar það í grein sinni á smugunni „Ég þarf feminisma.“http://blogg.smugan.is/hrafnhildur/2012/11/01/eg-tharf-feminisma/

Sorgin sem fréttir af þessu valda mér verður ekki með orðum lýst. Er til of mikils mælst að við upprætum vændismansal innan okkar 300 þúsund manna samfélags? Viljum við lifa við það að raunveruleiki Lilju forever sé raunveruleiki ungra stúlkna á meðal okkar? Getum við lifað við það?

Ætlum við að ganga götuna lengi frameftir veg þar sem viðhorfin til kynjanna eru þau sem að ofan er lýst? Er til of mikils mælst að foreldrar, skólayfirvöld, eldra fólk, ungt fólk - við öll - gefum skýr skilaboð um að þessi viðhorf til kynjanna séu ekki samþykkt innan okkar samfélags?

Kynhvöt er ein frumþarfa mannsins. Stúlkur jafnt og drengir hafa kynhvöt og kynþarfir. Um þær og þeirra þarfir og langanir er ekki enn talað á árinu 2012. Graðar stelpur er ekki samþykktar nema í því samhengi að gredda þeirra sé til að svala greddu strákanna.

Oft hefur mér komið í hug að skrifa um þessa hluti síðustu ár. Aldrei varð af því að birta það sem ég skrifaði – undiraldan var of þung. Of erfitt að koma orðum að því sem þurfti. Nú stöndum við frammi fyrir því að unga fólkið okkar er íhaldssamara í skoðunum en ungt fólk var fyrir 20 árum. Gilzenegger er orðinn raunverulegur áhrifavaldur á viðhorf ungs fólks á Íslandi á árinu 2012. Ég fullorðin manneskjan hef orðið vitni að kappsemi manna á mínum aldri í því að styðja Gilzenegger og viðhorf hans. Fæ hroll við tilhugsunina.

Mér er ofboðið. Svo ofboðið að ég get ekki lengur orða bundist. Kynþarfir ungs fólks – drengja og stúlkna er eðlilegasti hlutur í heimi. Að ungt fólk sé upptekið af þeim hlutum er eðlilegasti hlutur í heimi. Að meðhöndla þá hluti með þeim hætti sem við verðum vitni að er úrkynjun. Virðingarleysi í hæstu hæðum og á ekki að líða.

Upphafning virðingarleysis drengja gagnvart stúlkum í kynlífsathöfnum er ekkert fyndin. Hún er dauðans alvara.

Kaup karla á kynlífsþjónustu við ungar stúlkur sem haldið er sem þrælum í okkar samfélagi á að uppræta og það strax.

Ég er með tillögu til stjórnenda grunnskólanna – gerið ungu fólki að lesa bók júgóslavnesku stúlkunnar Leilu. Og sýnið því kvikmyndirnar Lilja forever og 90 minutes eftir norska leikstjórann Evru Sörhaug. Skapið umræður um þessi mál á meðal ungs fólks.

Við verðum að bregðast við og sveigja samfélagið af þeirri braut sem það er á. Við erum fólkið til að gera það.

Álögum áróðursins aflétt

Hef orðið þeirrar ánægju aðnjótandi að starfa með Sigríði Ingibjörgu Ingadóttur að mikilvægu verkefni. Unnum að því ásamt fleiri góðum konum að búa til Kvennahreyfingu Samfylkingarinnar.

Það var ekki andskotalaust verk. Eins meinlaus og sú ætlan var tókst að gera úr því svo stórhættulegt mál að sú sem þetta ritar ákvað að það væri kannski rétt að láta flokkspólitík alveg vera. Hef að mestu staðið við það síðan - utan það að geta alls ekki látið vera að hafa pólitískar skoðanir endalaust - meðvituð um mismikinn fögnuð þeirra sem á hlýða.

Í dag þegar allt útlit var fyrir að ég ætlaði að leyfa pólitíkinni að halda mér í svartholi enn einu sinni tókst Sigríði Ingibjörgu með sínum ómetanlega hlýja húmor að leysa mig úr álögum með einni setningu. Setningin hljómaði svo: „"Ögmundur Jónasson innanríkisráðherra hefur engan sérstakan stuðning minn. Hann er þarna inni en það truflar mig ekki meira í dag en í gær"

Álögum áróðursins sem ég hafði leyft að heltaka mig var aflétt. Ekki meiningin að fara að skrifa einhverja mærðargrein um Sigríði Ingibjörgu Ingadóttur - enda yrði það gert í lítilli þökk. Sé samt ástæðu til að sýna henni og félögum hennar þakklæti sem hafa haldið stillingu sinni og viðhaft virðingu í umræðunni . Það er óumræðilega mikils virði að það er fólk á Alþingi sem maður ber virðingu fyrir og ber traust til.

Nú er það svo að ég tók út kvalir á sínum tíma þegar greidd voru atkvæði um að ákæra Geir H. Haarde. Held að það kvöld hafi jafnvel verið mér erfiðara en kvöldið 7. október 2008. Ég upplifði með einstaklega sterkum hætti - persónulega - að samþykkt hefði verið á Alþingi ákvörðun sem myndi hafa afdrifaríkar afleiðingar á samfélag okkar.

Fyrir löngu orðin langþreytt á svívirðingum og virðingarleysi í opinberri umræðu og sá fyrir mér að enginn friður yrði í langan tíma enn.

Ég skildi ekki þá ákvörðun Alþingis að skipa nefnd til að fjalla um hvort ákæra skildi tiltekna ráðherra ríkisstjórnar Geirs H. Haarde og ég skildi ekki heldur þá afstöðu þingheims að Geir H. Haarde skyldi ákærður. Ég meðtók ákvörðunina og lærði að lifa með henni.

Síðar þegar fundur var haldinn í Hörpu til stuðnings við Geir H. Haarde gat ég ómögulega tekið undir þann söng sem þaðan heyrðist að Geir og ríkisstjórn hans hefði gert allt rétt á erfiðum tíma 2008. Minnug mánaðanna hræðilegu á haustmánuðum 2008 og upphafs ársins 2009 voru yfirlýsingar í þá veru svo himinhrópandi röng túlkun að ég þagði að mestu um afstöðu mína eftir það.

Mörgum sinnum síðan hefur íslenskt samfélag orðið mér nánast óbærilegt. Virðingarleysið og svívirðingarnar eiga sér engin takmörk. Stjórnarandstöðunni hefur tekist með einstakri hæfni í áróðursbrögðum að eiga sviðið í öllum málum. Allt fer alltaf að snúast um þeirra mat. Þeirra viðhorf.

Áramótaskaupið var ekkert grín fyrir mér - það var fullkomin alvara og óendanlega gott að fá útrás fyrir uppsafnaðar innbyrgðar tilfinningar með því að hlæja að öllu saman.

Langt síðan ég ákvað að nú væri nóg komið. Nú mundi ég ekki lengur láta Sjálfstæðis- eða Framsóknarflokkinn stjórna minni persónulegu líðan frá degi til dags. Samt er það svo að ég fell enn í gryfjuna. Kann ekki annað.

Það gerðist í desember þegar Bjarni Benediktsson lagði fram þingsályktunartillögu um að ákæran skyldi dregin til baka. Enn einu sinni tókst Sjálfstæðismönnum að eignast sviðið. Allt í einu eins og hendi væri veifað - si svona.

Að búa við ákvarðanir Alþingis í eina átt í dag og aðra á morgun án þess að í sjónmáli sé nokkurt tilefni til endurupptöku er mér óbreyttum liðsmanni samfélagsins Íslands óskiljanlegt fyrirbæri.

Get ekki lýst virðingarleysi mínu fyrir þeim þingmönnum sem halda því fram að þetta verklag sé hið eina sanna lýðræði. Ætla ekki að láta eftir mér að segja orð um hugsanir mínar til karlanna sem segjast samkvæmir sjálfum sér og sögðu nei í atkvæðagreiðslunni á föstudaginn.

Læt nægja að segja þeim hinum sem höfðu manndóm til að standa með frávísun í þessu máli - takk. Það er gott að það eru þingmenn á Alþingi sem vilja enn að við hin getum haldið áfram að bera virðingu fyrir löggjafarsamkundunni.

Hugleiðingar um lýðræði

Var mjög hugsi að hlusta á hugmyndir Guðfríðar Lilju Grétarsdóttur um lýðræði í Vikulokunum í gær. Sé ástæðu til að gera orð hennar að umtalsefni.

Það duldist engum að kosið var um að aðildarviðræður að Evrópusambandinu í síðustu kosningum. Fylgi Samfylkingarinnar mátti fyrst og síðast rekja til þess að við sem kusum flokkinn litum á aðildarviðræður sem forgangsmál. Enda var það svo að flokkurinn gerði þetta mál að úrslitaatriði um ríkisstjórnarsamstarf.

Þingflokkur Vinstri grænna - yfirlýstir andstæðingar Evrópusambandsaðildar - gengu til liðs við ríkisstjórn þar sem aðildarviðræður við Evrópusambandið voru ein af grunnstoðunum. Guðfríður Lilja, Atli Gíslason, Ögmundur Jónasson, Jón Bjarnason, Ásmundur Einar Daðason, Lilja Mósesdóttir - allir þessi þingmenn gerðust aðilar að ríkisstjórnarmeirihluta sem hafði aðildarviðræður við Evrópusambandið á stefnuskrá. Það var vitað mál að þessir einstaklingar væru á móti aðild - en þeir tóku samt ákvörðun um að styðja ríkisstjórnina sem hafði þetta mál á dagskrá.

Það mátti skilja það á orðum Guðfríðar Lilju í Vikulokunum í gær að það er að hennar mati „lýðræðislegt" að Jón Bjarnason hafi sest í ríkisstjórn með það að markmiði að vinna öllum árum gegn því að Ísland ynni af heilindum í samningaviðræðum við Evrópusambandið.

Ég sé ástæðu til að benda á þvílík rökvilla er hér á ferðinni. Lýðræði byggir ekki á því að þingmenn taki við ráðherraumboði til að vinna gegn stefnu ríkisstjórnar. Það er eins ólýðræðislegt og hugsast getur. Slík framkoma eru svik.

Það hefur aldrei neinn efast um það að Jón Bjarnason er eindreginn andstæðingur Evrópusambandsaðildar. Við fengum þó öll ástæðu til að ætla að hann væri fylgjandi aðildarviðræðum því hann tók við ráðherraumboði í ríkisstjórn sem hafði aðildarviðræður á stefnuskrá. Í ljós kom frá fyrsta degi að hann var svarinn andstæðingur aðildarviðræðna og vann að því öllum árum að standa í vegi fyrir því að ráðuneyti hans ynni af heilindum að því sem Alþingi hafði samþykkt.

Það er ekki lýðræði. Það er valdníðsla.

Framkvæmdavaldið hefur engar heimildir til þess að vinna gegn samþykktum meirihluta Alþingis. Meirihluti Alþingis samþykkti aðildarviðræður við Evrópusambandið og á grundvelli þeirrar samþykktar hafði Jón Bjarnason engar heimildir aðrar en að vinna af fullum heilindum að því máli.

Hér er um slíkt grundvallaratriði að ræða að það er ástæða til að andmæla því kröftuglega þegar þingmenn á Alþingi Íslendinga mæla því bót að einstakir ráðherrar hafi fulla heimild til að vinna eftir sínum prívatskoðunum eftir að þeir hafa tekið við ráðherraumboði - það hafa þeir ekki - þó þeir leyfi sér margir hverjir að haga sér með þeim hætti.

Það sem hér er um ræðir er aðalatriði sem þarfnast leiðréttingar við í íslensku stjórnkerfi.

Dæmisaga af íslensku samhengi hlutanna

Bankastjóri bankans míns fékk 10 milljóna króna eingreiðslu fyrir það að hefja störf. Ég tók lán í sama banka upp á 12 milljónir árið 2006.

Stuttu eftir að fréttir bárust af eingreiðslunni og mánaðarlaunum bankastjórans velti ég upp þessu samhengi hlutanna í samtali við mann í íslensku viðskiptalífi. Viðkomandi fannst þetta fullkomlega eðlileg ráðstöfun hjá bankanum að greiða manninum eingreiðsluna - hann hefði jú „risikerað" starfi sínu hjá annarri fjármálastofnun með því að taka stöðuna. Annað hvort væri nú að greiða manninum almennilega fyrir að risikera svo veigamiklu hlutverki.

Við komumst aldrei svo langt að ræða lánið mitt eða hvaða afleiðingar sú lántaka hefði á mitt líf.

Það kom heldur ekki til tals að eingreiðslan til bankastjórans er hærri upphæð en mér hefur tekist að hafa í árslaun sem starfsmanni íslensks viðskiptalífs á þriðja áratug.

Ég og bankastjórinn sátum fyrir 23 árum sitt hvoru megin við samaningaborð og vorum fulltrúar síns hvors samningaaðilans - enda störfuðum við lengi í sömu atvinnugrein. Síðan eru liðin mörg ár og ég orðin miðaldra kona - enn í sömu atvinnugrein - hann orðinn miðaldra karl og stjórnandi í fjármálageiranum.

--------------------------------------------

Lántaka upp á 12 milljónir íslenskra króna árið 2006 er afstætt hugtak og ómögulegt að henda reiður á því hvað það þýðir haustið 2011 í sama samfélagi.

Nýjasta niðurstaða bankans segir að ég skuldi honum í dag:

Níumilljónirþrjúhundruðsjötíuogsjöþúsundeitthundraðsjötíuogfimm JPY - japönsk jen og Eitthundraðogtvöþúsundeitthundraðþrjátíuogþrjár48/100 CHF - svissneska franka. Skv. sölugengi á vef bankans í dag gera þetta tæplega 28. milljónir íslenskra króna. (Skv. netbankanum rétt tæpar 30 milljónir).

Bankinn sem lánið var tekið hjá er farinn á hausinn og bankinn sem tók við láninu fékk afskrifaðan stóran hluta þess.

Komið hefur á daginn að lánasamningur bankans frá árinu 2006 var ólöglegur gjörningur.

Ítrekað hefur komið fram í fréttum að þessi stofnun - bankinn - þar sem ég lagði launin mín inn á reikning frá því ég hóf störf á íslenskum vinnumarkaði fór ekki alltaf eftir ströngustu reglum um bankastarfsemi. Má mikið vera ef ekki verður staðfest að hann hafi í mörgu farið glæpsamlega að ráði sínu.

Varla hægt að efast um það lengur að hann - bankinn - ber mikla ábyrgð á því efnahagslega hruni sem varð á Íslandi og þar með verið stór áhrifavaldur í því að 12 milljónina skuldin mín við bankann hefur umbreyst í 30 milljónir.

Á laugardaginn mætti 2000 manns á þingsetningu við Austurvöll og viðhafði mótmæli. Hópurinn mótmælti með hávaða og eggjakasti núverandi ríkisstjórn með Jóhönnu Sigurðardóttur og Steingrím J. Sigfússon í broddi fylkingar.

Ólafur Ragnar Grímsson forseti íslenska lýðveldisins hélt ræðu þar sem hann krafði þingheim um sættir milli „þings og þjóðar" eins og hann orðaði það.

Davíð Oddsson ritstjóri Morgunblaðsins flytur okkur fréttir af getuleysi og óstjórn núverandi ríkisstjórnar. Þingmenn stjórnarandstöðunnar - Framsóknar- og Sjálfstæðisflokks taka undir sönginn.

Forystumenn í íslensku atvinnulífi hafa ekki annað fram að færa en að núverandi ríkisstjórn sé um að kenna allt sem við er að etja í íslensku efnahagslífi dagsins í dag. Jóhanna og Steingrímur skulu fara frá svo við geti tekið fólk sem treystandi er fyrir stjórnartaumunum í landinu.

Er það skrítið að manni finnist samhengi hlutanna í stjórnmálum á Íslandi stundum dálítið undarlegt?