Veggjöld af því bara

Aldrei þessu vant kveiktu fréttir RÚV í mér líf. Umræða um veggjöld var ein þeirra sem hafði þessi áhrif á mig. Stenst ekki mátið að fjalla um þetta efni nú þegar ég hef fullt frelsi til þess að hafa þær skoðanir sem mér sýnist.

Ég er stuðningsmaður veggjalda. Ég vil sjá stórhuga framkvæmir í samgöngumálum á Íslandi. Verulega bættar samgöngur á milli landshluta eru fyrir mér hin eina sanna byggðastefna. Vil ganga svo langt að ég vil sjá byltingu á þessu sviði hér á landi. Sú bylting mun aldrei verða án þess að taka upp veggjöld.

Ég er stuðningsmaður veggjalda á faglegum forsendum. Ég er ekki stuðningsmaður þeirra vinnubragða sem íslensk stjórnvöld viðhafa í þessum málaflokki þar sem engar kröfur eru gerðar um forsendur, samanburð eða yfirhöfuð nokkurn hlut sem við fáum að vita af.

Ákvörðunin er tekin af því að ráðherranum finnst það rétt að fara í framkvæmdina og kröfur um forsendur eru engar. Slík vinnubrögð eiga ekki að líðast - hvorki í þessum málaflokki eða öðrum. (Það skal sérstaklega tekið fram að það á ekki einungis við um núverandi stjórnvöld. Verklagið sem viðhaft hefur verið í þessum málaflokki hefur ekkert með flokkspólitík að gera frekar en svo margt annað sem þarfnast gagnrýni við.)

Veggjöld eru þekkt aðferð til að fara í dýrar samgönguframkvæmdir sem annars yrði ekki farið í. Norðmenn hafa notað veggjöld til að fjármagna dýrar samgönguframkvæmdir í áratugi. Þar er aðferðin þekkt og þar er það alls ekki forsenda að önnur leið þurfi að vera möguleg fyrir vegfarandann. Mig grunar án þess að vita það fyrir víst að sú hugmynd sé alfarið íslensk og eigi sér enga hliðstæðu annars staðar en það er öllum frjálst að upplýsa dæmi um annað.

Við Íslendingar þekkjum veggjöld lítið enda verður seint sagt að íslensk stjórnvöld hafi fram til þessa verið stórhuga um verulegar úrbætur í samgöngumálum landsins

Við höfum þó kynnst einni stórframkvæmd þar sem veggjöld voru forsenda þess að farið var út í þá framkvæmd. Hvalfjarðargöng voru byggð með veggjöldum.

Hvalfjarðargöng voru bylting. Stórkostleg samgöngubylting. Þau voru bylting fyrir líf í landinu. Ekki bara fyrir almenna vegfarendur heldur fyrir byggðirnar og atvinnulíf á svæðunum í kring að minnsta kosti og kannski fyrir byggðirnar og atvinnulíf í landinu öllu. Í þessa framkvæmd hefði aldrei verið farið án þess að taka upp veggjöld.

Það eru framkvæmdir í þessa veru sem ég vil sjá farið í með veggjöldum. Framkvæmdir sem skipta mjög miklu máli og hafa verulega samfélagslega þýðingu.

Framkvæmdir sem breyta því að búa í þessu dreifbýla landi. Uppbygging heilsársvegar yfir Kjöl er dæmi um slíka hugmynd. Hef sjaldan verið jafn spennt yfir hugmynd og sjaldan jafn sorgmædd að sjá hugmynd drepna í fæðingu eins og raunin varð.

Runólfur Ólafsson framkvæmdastjóri FÍB gagnrýndi harðlega í Speglinum í kvöld þá ákvörðun stjórnvalda og Alþingis að hér yrði farið út í dýrar samgönguframkvæmdir eins og tvöföldun Suðurlandsvegar og Vaðlaheiðargöng á forsendum þess að tekin yrðu upp veggjöld til að fjármagna framkvæmdirnar án þess að umræða um það mál hafi nokkurn tíma átt sér stað hjá almenningi í landinu.

Undir þessa gagnrýni Runólfs tek ég heils hugar. Hvaða skoðanir sem ég hef á viðkomandi framkvæmdum er verklag málsins allt stórkostlega gagnrýnivert og full ástæða til að vekja athygli á því.

Þetta mál allt er dæmi um verklag á Íslandi sem við verðum að breyta. Það á ekki að taka byltingarkenndar ákvarðanir í lokuðu rúmi Stjórnarráðsins og láta svo Alþingi stimpla þá ákvörðun. Við verðum að læra að hluti eins og þessa þarf almenningur í landinu að fá andrými til að ræða og hafa skoðun á áður en þeir eru gerðir að lögum.

Það á ekki að taka upp veggjöld af því bara...

Gagnrýni er rýni til gagns

Við þurfum að hætta að stinga höfðinu í sandinn og kalla alla gagnrýni „ómaklega". Við þurfum að læra að hlusta á gagnrýni. Við þurfum að læra að virða gagnrýni.

Við eigum ekki að láta embættismannakerfinu eftir stefnumótun og líta á þá eins og þeir séu óskeikulir og fullkomnir í öllu sem þeir gera. Við þurfum að afla okkur sérþekkingar erlendis frá og læra af þeim. Við eigum að viðhafa samráð við þá sem best til þekkja við gerð lagafrumvarpa og láta þau þróast og mótast á grundvelli umræðu í stað þess að keyra þau í gegn á methraða í andstöðu við þá sem best til þekkja.

Dæmið um reikningsskilin er ágætis dæmi um að auðvitað eiga stjórnvöld að leita í smiðju sérfræðinga um reikningsskil við gerð laga um það efni. Er það ekki alveg augljóst?

Við eigum að læra það af fyrsta áratug þessarar aldar að við þurfum að gera breytingar. Ef það er eitthvað sem við eigum að læra þá er það það og ekkert annað.

Við fengum óteljandi varnaðarorð í upphafi þessa áratugar um að eitthvað hættulegt væri í uppsiglingu.

Ég sem einstaklingur úti í bæ - áhugamaður um stjórnmál á Íslandi - sat ein og sjálf ótal fundi þar sem velt var upp ýmsum áhyggjum sem menn höfðu af íslenskum veruleika á fyrstu árum þessarar aldar. Áhyggjur sem komið hefur á daginn að áttu fullan rétt á sér en var öllum stungið undir stól. Áhyggjum af frjálsum fjármagnshreyfingum í landi með svo lítinn sjálfstæðan gjaldmiðil á floti. Áhyggjum af áhrifum sterkrar krónu á efnahagsreikninga bankanna. Áhyggjum af mistökum við gerð mikilvægra laga eins og hér er lýst.

Allar voru þessar áhyggjur afgreiddar án þess að nokkuð væri að gert. Nú verðum við að læra það eitt að það getur ekki gengið lengur. Það þarf að vanda til lagasetningar og það þarf að hlusta á gagnrýni.

Lærum það af gagnrýnum fréttaflutningi á endurskoðunarfyrirtækin núna. Að benda á þau sem sökudólga gagnast okkur ekkert.

Að líta á þau sem einn af mörgum sökudólgum gagnrýnislausrar hjarðar í samfélaginu gagnast okkur miklu betur og er líklegra til að leiða til einhvers.

Reikningsskil – leikur að tölum?

Var heiti á misserisverkefni sem ég ásamt hópi nemenda á Bifröst vann að haustið 2001. Verkefnið rifjaðist upp fyrir mér í gær þegar ég hlustaði á fréttir af gallaðri endurskoðun Glitnis og Landsbankans árin fyrir hrun bankanna.

Þess ber að geta að ég tel mig þess ekki umkomna að segja eitt eða neitt um hvort ávirðingar á viðkomandi endurskoðendafyrirtæki eiga rétt á sér eða ekki. Í mínum huga er augljóst að hjarðhegðun okkar síðasta áratug - gagnrýnisleysi á það sem var að gerast náði yfir samfélagið allt og endurskoðunarfyrirtæki voru augljóslega sama marki brennd og allir hinir.

Ef við ætlum að hafa gagn af því sem hér gerðist til framtíðar eigum við fyrst og síðast að læra að gagnrýnisleysi er beinlínis stórhættulegt. Að mínu viti miklu gagnlegri lærdómur en allar nornaveiðar og ábendingar á einstaka sökudólga til samans.

Verkefnið snerist um meðferð gengismunar í ársreikningum íslenskra fyrirtækja en þá þegar árið 2001 voru menn byrjaðir að hafa áhyggjur af frjálslegri meðferð alþjóðlegra fyrirtækja á Íslandi á reikningsskilareglum og áhrifum þess að fyrirtæki völdu aðferðir til að nota í reikningsskilum sínum. Það gátu þau gert í ljósi þess að lagaumgjörðin var alls ekki skýr og hafði í raun alls ekki fylgt eftir þeim gríðarlegu breytingum sem orðið höfðu á skömmum tíma á fjármagnshreyfingum til og frá landinu

Verkefnið var mjög lærdómsríkt. Ekki síst fyrir þær sakir að fá nasaþef af því hvernig þróun þessa málaflokks var háttað á Íslandi. Verkefnið leiddi í ljós að eins og í mörgum öðrum málaflokkum settu Íslendingar ekki lög um ársreikninga fyrr en þeir voru knúnir til þess árið 1994 vegna inngöngu í Evrópska efnahagssvæðið. Við vorum að slíta barnsskónum á þessu íhaldsama sviði á sama tíma og fyrirtækin okkar voru á fullri ferð í útrásinni sem átti eftir að hafa svo afdrifaríkar afleiðingar

Gerð voru afdrifarík mistök í þýðingu regluverks Evrópusambandsins sem þrátt fyrir ábendingar sérfróðra manna um efnið voru hundsuð og mistökin fóru óleiðrétt inn í íslenskan rétt.

Það þurfti ekki að leita lengi til að finna dæmi þess að það sem Íslendingar voru að glíma við á þessum tíma var ekki séríslenskt fyrirbæri heldur sambærilegt við það sem önnur ríki höfðu gengið í gegnum áður og því virtist augljóst að við gætum leitað í smiðju þeirra eftir þekkingu á þessu sviði.

Íslendingar þurftu þess ekki - voru einfærir um að búa til sín lagafrumvörp innan stjórnsýslunnar án samráðs við þá sem best þekktu til.

Stefán Svarsson nú prófessor við Háskólann á Bifröst þáverandi dósent við viðskiptadeild H.Í. löggiltur endurskoðandi og sérfræðingur um reikningsskil lét sér þessi mál mjög varða og var óþreytandi að benda stjórnvöldum á nauðsyn þess að taka upp alþjóðlega staðla um reikningsskil í stað þess að setja lög sem voru byggð á misskilningi í grunninn. Hann átaldi mjög samráðsleysi stjórnvalda við sérfræðinga um reikningsskil við breytingar á lögunum og til að leggja áherslu á gagnrýni sína sagði hann af sér sem formaður reikningsskilaráðs í byrjun árs 2003 en frétt um það má finna hér á vef Morgunblaðsins: http://www.mbl.is/mm/gagnasafn/grein.html?grein_id=716684.

Forystumenn íslenskra stjórnmála létu þessa gagnrýni sem vind um eyrun þjóta og létu í ljósi það álit að gagnrýnin væri ómakleg: http://www.mbl.is/mm/gagnasafn/grein.html?grein_id=716989

Því er þessu velt upp hér að við erum enn að smíða lagafrumvörp og afgreiða þau með þessum hætti eins og gert var 2001 og áreiðanlega mörg ár þar á undan.

Þetta verklag á að vera það sem við eigum að kappkosta með öllum ráðum að breyta. Það mun ekki gerast með háværri stjórnarandstöðu eins og nú sem gengst ekki við neinni ábyrgð á verklagi sínu í fortíðinni og heldur heilu ræðurnar um að verklag núverandi stjórnvalda sé miklu verra en verklag fyrri stjórna.

Skortur á fagmennsku við smíði lagafrumvarpa og meðferð þeirra þar til þau verða að lögum er ekki flokkspólitískt mál. Það breytir nákvæmlega engu hvaða stjórnmálaflokkar eru við stjórnvölinn í þessu kerfi eins og það er.

Það sem þarf að breyta er kerfið sjálft.

24. nóvember 2010

Birt á bloggi 24. nóvember 2010 þegar bloggari var einn frambjóðenda til Stjórnlagaþings...

Tók mér frí frá einmanalegu frambjóðandavafstri fyrir framan tölvuskjá og fór í göngu meðfram sjónum. Dásamlega fagur dagur í Reykjavík - einstaklega fagur. Sjórinn spegilsléttur, smá hvít slykja yfir Esjunni til að vekja enn frekar athygli á fegurð hennar, Akranes eins og hvít húsaþyrping við sjóndeildarhring, sól lágt á lofti.

Fegurðin þennan stutta spöl héðan frá Sundlaugaveginum til Turnsins í Borgartúninu var svo mikil að ég stoppaði oft á leiðinni bara til að horfa og meðtaka - anda að mér og taka inn. Sýnin sem blasti við mér þegar ég nálgaðist Turninn var ólýsanleg. Geislar sólarinnar skinu í gegnum glerið og gulrauð rönd eins og skar bil á milli Turnsins og byggingarinnar hinum megin við hann.

Lýg engu að ég stóð lengi hinum megin við Borgartúnið og horfði á þetta ólýsanlegra fagra listaverk sem blasti við mér. Það dróg mig til sín og ég tók þessi fáu skref alveg upp að húsinu. Rakst þar á annan frambjóðanda sem heilsaði mér og rétti mér kort - póstkort um sig. Við spjölluðum smástund - könnumst hvor við aðra og höfum gert lengi án þess að þekkjast. Tjáðum okkur hvor við aðra um fegurðina sem við okkur blasti. Vorum sammála um að það væri ekki allt alslæmt sem kennt er við árið 2007.

Ég settist inn á Kaffitár og fékk mér grænmetisböku með salati og súkkulaði með rjóma. Fletti Morgunblaðinu sem ég annars er fyrir löngu nánast hætt að líta augum hvað þá lesa. Þar var sami skætingurinn og var þar síðast þegar rakst á hann. Sami skætingurinn og er svo stutt í alls staðar í kringum mig á Íslandi í dag. Mikið rosalega er ég orðin þreytt á honum. Mikið rosalega finn ég mikla þörf fyrir virðingu í opinberri umfjöllun. Þessi skætingur - að þurfa alltaf að tala eins og allir aðrir séu vitleysingjar kallar alltaf fram í mér löngunina um að fara burt. Mig langar ekki að lifa í svona samfélagi. Mig langar ekki að lifa í samfélagi sem einkennist umfram allt af virðingarleysi. Mér finnst það vont.

Það var jafnfagurt á leiðinni til baka - bara öðruvísi fagurt. Sólin var sest og nú voru það ljósin í borginni sem lýstu upp spegilsléttan sjóinn. Aftur stoppaði ég oft á leiðinni - til að upplifa - meðtaka - fegurðina til fulls.

Ég elska Reykjavík á svona dögum. Elska það að hafa göngustíg meðfram sjónum sem gerir mér kleift að njóta þess að ganga utandyra í borginni og líða eins ég sé stödd fjarri henni. Fjarri umferðinni sem þó er rétt hjá mér.

Þegar heim kom lét ég mig dreyma um að þessa fegurð umhverfisins mætti yfirfæra á íslenskt samfélag. Þrái væntumþykju, virðingu og traust í samskiptum manna. Virðist fjarlægur draumur í ljósi vonskunnar hvert sem litið er.

Ætla á fund Stjórnarskrárfélagsins í kvöld að hlýða á erindi um forsetann og framkvæmdavaldið.

Lái mér hver sem vill...

Ég hef nú hátt í 10 ár skrifað greinar þar sem ég lýsi yfir andúð minni á íslensku krónunni og að ég liti á það sem forgangsmál íslenskra stjórnmála að stefna á nýjan gjaldmiðil. Ég hef verið yfirlýstur stuðningsmaður aðildar Íslands að ESB í allan þennan tíma. Hef kallað eftir því allan þennan áratug að íslensk stjórnmál tækju afstöðu til stóru myndarinnar í stað þess að snúast um tæknilegar útfærslur.

Ég hef allan þennan áratug verið gjörsamlega gáttuð yfir þróun samfélagsins. Vissi sem var að Íslendingar höfðu vart getað talað um annað en peninga í langan tíma en að þjóðfélagið þróaðist í þær áttir sem það gerði skildi ég ekki. Ég skildi ekki hækkanir í Kauphöll Íslands upp á marga tugi prósenta á ári og fannst með ólíkindum að einhver tryði því í alvörunni að íslensk fyrirtæki væru svona miklu betur rekin en fyrirtæki annars staðar í heiminum.

Ég beinlínis gerði mér far um að gera allt sem mér einni og sjálfri var fært að gera til að hafa áhrif á þróunina. Ég skrifaði bréf sem ætlað var eiganda Fréttablaðsins Jóni Ásgeiri og til ritstjóra nýs tímarits Morgunblaðsins þar sem ég í barnaskap mínum og einlægni bað um útgáfu blaða með gagnrýnni samfélagsrýni þar sem spurt yrði „af hverju" og „hvers vegna" í stað þess að gefið yrði út eitt viðskiptablaðið enn eða tímarit um dægurmál.

Ég hafði ekki endilega trú á að þessi bréf mín næðu á leiðarenda eða tekið yrði mark á þeim en sjálfrar mín vegna skrifaði ég þau. Ég varð að gera það sem ég gat gert til að reyna að hafa áhrif á þetta samfélag mitt sem ég var að ærast yfir að lifa í.

Ég sótti um starf í greiningardeild KB banka þar sem auglýst var undir yfirskriftinni „Hver er þessi Dow Jones?" Ég rökstuddi umsókn mína með því að ég væri sannfærð um að fátt væri hollara íslenskum fyrirtækjum á þessum tíma en fjölbreytni í vali á starfsmönnum. Miðaldra kona var ekki beinlínis fulltrúi þessa tíma.

Einhverju sinni hitti ég Pál Kr. Pálsson fjárfesti í kjölfar viðtals sem tekið hafði verið við hann í einhverju blaðanna og þakkaði honum sérstaklega fyrir að hafa í þessu viðtali gefið yfirlýsingar um að hann hefði áhuga á rekstri fyrirtækja. Að einhver gæfi það út opinberlega að hann hefði áhuga á rekstri hljómaði eins og tónlist í mínum eyrum og mér fannst fyllsta ástæða til að láta vita af því. Ég þekki Pál Kr. Pálsson ekki neitt en ég er viss um að hann man eftir þessari játningu minni umræddan dag.

Nú þegar lífskjör mín eru stórkostlega skert og eignir engar vegna hruns íslensku bankanna og gjaldmiðilsins í kjölfarið. Þá geri ég skilyrðislausa kröfu um breytingar til framtíðar og gef engan afslátt af þeim skoðunum mínum. Ég hef engan áhuga á skammtímalausnum. Allar lagfæringar á skuldastöðu einstaklinga í dag eru „skammtímalausnir". Ég hef fullan skilning á því það verði að lokum niðurstaðan en það gerir mig ekki sátta við þá niðurstöðu. Staða okkar er fráleit og það er engin patent lausn til á henni.

Það er aftur á móti hægt að gera breytingar til lengri tíma sem skipta miklu meira máli og eru miklu mikilvægari en allar skuldbreytingar dagsins í dag til samans.

Stórkostlega skert lífskjör eru tilkomin vegna stöðu krónunnar. Eignaleysið er tilkomið vegna stöðu íslensku krónunnar. Staða krónunnar er sú sem hún er vegna gegndarlauss bulls í stjórn efnahagsmála allan þennan áratug. Þess vegna er ég svo ákveðin ESB sinni. Þess vegna leyfi ég mér að vera hávær og gef engan afslátt af skoðunum mínum varðandi breytingar til framtíðar.

Þess vegna leyfi ég mér að verða reið þegar Sjálfstæðis- og Framsóknarmenn allt í kringum mig láta eins og staðan í dag sé þeim óviðkomandi og núverandi stjórnvöldum að kenna. Ég get fyrirgefið Vinstri grænum skoðanir þeirra og stefnu því þeir eru Vinstri grænir. Samfylkingin er einangruð í pólitísku umhverfi dagsins í dag. Fyrst og fremst vegna þess að gömlu valdaflokkarnir fyrirgefa henni ekki að hún sé tilorðin. Það þarf ekki að vera sérstaklega greindur til að átta sig á því að málflutningur Sjálfstæðis- og Framsóknarmanna í stjórnarandstöðu snýst fyrst og fremst um eigin hagsmuni en minnst um almannahagsmuni.

Þess vegna leyfi ég mér að gera athugasemdir við fullyrðingar í þessa veru hér:

Í grein sinni „Tvö ár frá hruni" kemst Hermann Guðmundsson forstjóri N1 svo að orði:„Ég hef sagt við þá sem skammast út í núverandi stjórnvöld að það sé ómetanlegt fyrir unga kjósendur sem aldrei hafa fundið á eigin skinni hvað það kostar að hafa ríkisstjórn sem er ekki með atvinnumál sem sitt helsta áhugasvið. Prufa ríkisstjórn án Sjálfstæðisflokksins er nauðsynlegt til að munurinn finnist."

Í nýjustu grein sinni „Setjum út mannspilin" segir hann m.a.: „Undir stefnu Sjálfstæðisflokksins hefur þjóðin vaxið úr örbirgð til velsældar... Klikkaðir karlmenn munu án efa ekki efna til atvinnureksturs í því hugarfari sem nú ríkir og fáir aðrir hafa gefið sig fram síðustu 60 árin sem vilja hætta fé og framtíð sinni til að byggja upp atvinnu í von um ávinning... Fyrir þá sem trúa því að ESB geti komið í staðinn fyrir stefnu okkar sjálfra, fullyrði ég að okkur mun með réttu hugarfari vegna framúrskarandi vel á þessu frábæra landi hvort sem við verðum innan ESB eða utan. "
Lái mér hver sem vill.

Uppgjöf

Atburðir gærdagsins ullu mér persónulega mikilli sorg og ég á erfitt með að fóta mig í þessum aðstæðum. Játa það hreinskilningslega.

Ég skil ekki hvernig er hægt að komast að þeirri niðurstöðu að ákærur á hendur ráðherrum ríkisstjórnar Samfylkingar og Sjálfstæðisflokks á árunum 2007 - 2009 sé lausn á einhverjum vanda. Hvað þá að ég skilji niðurstöðuna um að ákæra skuli einn ráðherra - forsætisráðherra Geir H. Haarde.

Í því pólitíska andrúmslofti sem hér hefur ríkt svo lengi sem ég man en þó aldrei jafn skelfilega hatrammt og síðustu ár er trúverðugleiki þess að þingmenn á hinu Alþingi séu til þess bærir að standa að ákæru á aðra þingmenn nákvæmlega engin. Niðurstaðan leiðir ekki til neinna sátta en er aftur á móti mjög líkleg til að gera stjórnmálin enn hatrammari og skelfilegri en þau eru fyrir.

Hrun bankakerfisins og áhrif þess á fjárhagslegalega stöðu manns og lífskjör eru eitt. Íslenskt samfélag og andrúmsloftið í kjölfar þeirra atburða er annað. Fyrir mig ennþá erfiðara en hið fyrra.

Ég hef frá því man eftir mér haft óbilandi áhuga á pólitík. Hef frá unga aldri alið með mér drauma um breytta skipan í íslenskum stjórnmálum og að ég gæti einhvern tíma haft raunveruleg áhrif á samfélagið með atkvæði mínu. Þeir draumar hafa dofnað sífellt meir og orðið að engu.

Mér fannst vont að lifa í samfélagi þar sem almenningur skipti sér í hópa og átti viðskipti eftir því hvaða afstöðu það hafði til stjórnmálaflokka og ég þráði breytingar á því umhverfi. Ég hélt um tíma að þetta umhverfi væri að brotna upp og að það rynni upp sá dagur að viðskiptablokkir tengdar stjórnmálaflokkum heyrðu sögunni til. Gömlu blokkirnar eru vissulega horfnar en viðhorfið til stjórnmála og viðskipta er enn að því er virðist það sama.

Nú lifi ég í samfélagi þar sem allar grundvallarreglur eru þverbrotnar - fullkomið leihús fáránleikans eins og ég kalla það. Ég er ekki lengur sjálfstæður einstaklingur með stjórn á eigin lífi heldur strengjabrúða aðstæðna sem ég hef ekkert með að gera.

Allar götur frá því í október 2008 hef ég þráð það meira en nokkuð annað að finna öryggi. Öryggi og væntumþykju af hálfu þeirra aðila sem mér finnst að eigi ekki að hafa annað hlutverk en passa upp á okkur - stjórnmálanna. Því er ekki að heilsa - öðru nær. Frá fyrsta degi hrunsins hafa stjórnmálin okkar hellt olíu á eld óöryggisins og öfganna. Pólitískar skotgrafir verið djúpstæðari en nokkru sinni fyrr og átök á forsendum flokkshagsmuna meiri en ég hef áður upplifað. Atburðir gærdagsins fullkomna þá mynd.

Við höfum ekkert lært og ætlum ekki að læra neitt. Við ætlum að gera það sem við kunnum - finna sökudólga og hengja þá. Aðferð sem leysir engan vanda og býr ekki til neinar sættir.

Að vera sviptur mannlegri reisn

Þessi grein er orðin tveggja mánaða gömul. Er persónuleg og ég var í vafa um að rétt væri að birta hana. Skrifuð 30. júní 2010...

Ég var tvítug þegar ég tók þá staðföstu ákvörðun að ég skildi verða fjárhagslega sjálfstæð. Ég skynjaði þá þegar að fjárhagslegt sjálfstæði var grundvöllur að því að vera sjálfstæð manneskja. Ég ætlaði jafnframt ekki að eiga neitt. Það var líka ákvörðun. Ég ætlaði að lifa frjáls - minn eigin herra - án afskipta annarra og forsenda þess var algjörlega skýr í mínum huga - fjárhagslegt sjálfstæði.

Svo eignaðist ég barn - yndislega stúlku - ljós lífs míns - orðin 26 ára og allt í einu varð öryggi mikilvægur hluti af lífinu. Að vera á leigumarkaði í Reykjavík var ekki valkostur - með því var öryggi barnsins fórnað. Svo heppilega vildi til að systir mín var að koma í menntaskóla til Reykjavíkur á sama tíma svo það passaði ágætlega fyrir mig, hana og foreldra mína að þau hjálpuðu mér til að eignast húsnæði - í hverfinu þar sem ég hef búið allar götur síðan.

Stelpan mín er orðin tvítug - enn jafn yndisleg - og enn ljós lífs míns. Mér hefur tekist misjafnlega upp í lífinu eins og gengur en hefur tekist að standa við þá ákvörðun að vera fjárhagslega sjálfstæð - minn eigin herra - allar götur síðan... þar til nú...

Fyrir tveimur mánuðum stóð ég allt í einu frammi fyrir því að samningur sem ég gerði við bankann minn til bráðum 30 ára virtist ætla að leiða til þess að gera mig bæði eignalausa og gjaldþrota í einni og sömu andránni - og það án þess að ég vissi einu sinni af því að nokkuð hefði gerst fyrr en daginn sem það gerðist.

Dómur féll fyrir rúmri viku síðan. Ég hef farið varlega í að fagna enda aldrei haft áhuga á öðru en að samningurinn sem gerður var standi - af beggja hálfu. Að bankinn minn geri mér kleift að standa í skilum eins og ég hef gert frá því að lánið var tekið en hef ekki getað í tvo mánuði vegna afarkosta bankans sem er algjörlega glórulaust að ganga að.

Í dag hlustaði ég á viðskiptaráðherra tala um „sanngirni" og „réttlæti" þeirrar ákvörðunar að samningar sem fjármálastofnanir gerðu um gengistryggð lán skyldu uppreiknaðir á vöxtum sem ákvarðaðir væru einhliða af stjórnsýslustofnunum samfélagsins.

Mér sem sjálfstæðum einstaklingi kemur málið greinilega ekki við enda sek um að eiga viðskipti við bankann minn. Mannleg reisn er ekki til staðar lengur. Ég sem hóf samfelld störf á vinnumarkaði fyrir bráðum 30 árum síðan og gerðist sek um að taka heilar 12 milljónir í lán í bankanum mínum árið 2006 þegar veðið átti að vera virði 25- 30 milljóna er orðin sakamaður og komin á bekk með óreiðumönnum. Ekki vegna þess að ég hafi ekki staðið í skilum - heldur vegna þess að lánið hoppaði á einum degi upp í 24-25 milljónir á sama tíma og veðið skrapp saman í sennilega 20 milljónir.

Á sama tíma og þetta allt gengur yfir. Á sama tíma og ég upplifi stöðuga niðurlægingu vegna stórkostlegra skertra lífskjara og að vera að missa allt sem ég hef unnið fyrir allt mitt líf hlusta ég á fjölskyldu mína öðru megin og atvinnulífið hinum megin segja mér að engu megi breyta. Sjálfstæðis- og Framsóknarflokkurinn séu einu flokkarnir sem treystandi sé til að stjórna landinu og allt slæmt sé ESB að kenna.

Að ræna mann sjálfsvirðingunni og sjálfstæðinu er ekki nóg. Ég hef aldrei verið sérlega einlægur stuðningsmaður Samfylkingarinnar, er einlægur andstæðingur stefnu Vinstri grænna - en þessi framkoma - sú framkoma - að segja manni að allt það sem gerst hefur allan þennan áratug sé bara í fínu lagi og þessir tveir flokkar Sjálfstæðis- og Framsóknarflokkur beri þar enga ábyrgð fer verr í mig en flest sem ég hef áður upplifað.

Í því felst engin yfirlýsing um að ég sé einarður stuðningsmaður núverandi ríkisstjórnar og ákvarðana sem hún tekur. Alls ekki. Í því felst sú einlæga beiðni að þeir flokkar sem með fullkomlega opin augun og meðvitað keyrðu okkur inn í bilaðan hrunadans þessa áratugar sýni í það minnsta þá auðmýkt og virðingu að kannast við að bera ábyrgð á því sem hér gerðist.

Ég vildi aldrei þennan dans í kringum gullkálfinn og ég vildi ekki hrunið heldur. Hefði svo gjarna viljað vera laus við hvoru tveggja. En víst ég þarf að þola hvoru tveggja langar mig að biðja stuðningsmenn þessara tveggja stjórnmálaflokka að í það minnsta sýna mér þá virðingu að viðurkenna að forgangmál dagsins í dag er að taka ákvörðun um breytingar til framtíðar.

Íslensk króna er niðurlægingarafl af verstu gráðu og hefur farið verr með íslenskan almenning en réttlætanlegt getur talist. Nú er mál að linni - börnin okkar eiga skilið betri framtíð.