Það sem ég vildi sagt hafa…

 

Björgólfur Jóhannsson var formaður Samtaka atvinnulífsins á árunum 2013 – 2017. Hann er stjórnarformaður Íslandsstofu. Hann var forstjóri Icelandair í 10 ár. Maður sem maður skyldi ætla að væri sér meðvitaður um ábyrgð sína – meðvitaður um að orð hans skiptu máli. Lætur hafa sig í að taka þátt í tölvupóstsumræðu þar sem hann sjálfur er upphafinn á kostnað að því er látið er að liggja lítilsigldra blaðamanna. Leynir sér ekkert að þar talar maður sem valdið hefur. Vald til að hlutast til um líf annarra.

Við höfum fengið að gægjast inn í Pandóruboxið. Fengið nasasjón af spillingunni sem grasserar í þessum hópi æðsta lags stjórnenda á Íslandi. Þar sem þykir í lagi að hlutast til um líf þeirra sem lægra eru settir. Ísland er ekki samfélag þar sem fólk fær að njóta verðleika sinna. Ísland er samfélag þar sem mestu skiptir að vera í rétta klúbbnum og að halda kjafti. Vera meðvirkur með spillingunni – ekkert skiptir jafnmiklu máli og það.

Viðbjóðurinn sem þessar greinar í Kjarnanum lýsa og eflaust má lesa um í Stundinni – en ég á ennþá eftir að kaupa hana – gera mann dapran. Daprari en orð fá lýst. Íslenskir ráðamenn láta í útlöndum eins og Ísland sé sérstakt land jafnréttis. Hreykja sér af því og berja sér á brjóst. Í bakherberjum haga þeir sér eins og götustrákar.

Ég ætla að segja þeim það núna að svona hagar maður sér ekki. Í heilbrigðum samfélögum gerir maður það ekki. Maður skrifar ekki tölvupósta þar sem maður hlutast til um líf annarra. Maður leyfir öðrum að njóta verðleika sinna. Maður leyfir blaðamönnum að vinna vinnuna sína. Maður leyfir kosningum í blaðamannafélögum að eiga sér stað án íhlutunar. Þegar maður situr í æðsta lagi samfélagsins stendur maður ekki í því að leggja steina í götu þeirra sem lægra eru settir. Maður leyfir samfélaginu að hafa sinn gang. Leyfir einstaklingunum að kjósa þá stjórnmálaflokka sem það kýs, tjá sig um þá hluti sem það vill án þess að láta það hreyfa við sér.

Ef maður kýs að spila óheiðarlega. Ef að maður kýs að greiða mútur til að græða meira og það verður upplýst þá verður maður að taka afleiðingunum af því. Þannig er það í heilbrigðum samfélögum. Maður tekur afleiðingum gerða sinna. Maður leggur ekki upp í leiðangur til að eyðileggja líf annarra. Það gera mafíósar. Mafíósar ráða spæjara til að elta þá sem reyna að upplýsa um glæpi þeirra. Alvarlega spilltir menn leita leiða til að eyðileggja trúverðugleika þeirra sem þeim ekki hugnast. Þannig gera ekki heiðarlegir menn.

Í heilbrigðum samfélögum vita menn að blaðamenn og fjölmiðar eru mikilvægir. Að þeir eru til þess gerðir að veita aðhald og upplýsa. Í spilltum samfélögum reyna menn að þagga niður í blaðamönnum og fjölmiðlum og hafa áhrif á störf þeirra.

Þannig er samfélagið sem ég bý í. Gjörspillt. Þar sem efsta lag samfélagsins – þeir sem stýra atvinnulífi landsins – lifa í þeirri meiningu að það sé þeirra hlutverk að hlutast til um framgang venjulegs fólks. Að leyfa spillingunni að halda áfram að viðgangast. Að beinlínis eyðileggja fjölmiðla með því að gera forsætisráðherra landsins til 13 ára að ritstjóra þekktasta dagblaðsins. Og gera það kinnroðalaust. Án hiks.

Pandóruboxinu hefur ekki verið lukið upp – aldeilis ekki – en við höfum fengið að skyggnast inn og innihaldið er ekki mönnum bjóðandi. Þessi saga fjallar ekki aðeins um Samherja – hún fjallar um alvarlegt mein í íslensku samfélagi sem ekki er hægt að búa við. Þar sem forystumenn íslensks atvinnulífs halda að það sé þeirra hlutverk að ráða framgangi einstaklinga.

Mér er sama um lögfræðingana og skipstjórann – þau eru kjánar. En mér er ekki sama um stjórnarformann Íslandsstofu – fyrrverandi stjórnarformann Samtaka atvinnulífsins. Björgólf Jóhannsson. Engu okkar ætti að vera það.